प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः Class 8 Worksheet with Answers Sanskrit Chapter 4 - #NCSOLVE 📚

With regular practice using our Class 8 Sanskrit Deepakam Worksheet and Class 8 Sanskrit Chapter 4 प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः Worksheet with Answers, students perform better.

Class 8 Sanskrit Chapter 4 Worksheet प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः

Class 8 Sanskrit प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः Worksheet

प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः Worksheet

अधोलिखितानां प्रश्नानाम् एकपदेन उत्तरत।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द में दीजिए।)

(क) सर्वान अध्यापकान् भोजनाय क: आमन्त्रितवान्?
उत्तर :
हरिहरदास:

(ख) भोजन समये गोपबन्धोः कर्णयोः कः अगुञ्जत्?
उत्तर :
करुण ध्वनि:

(ग) कति दिनात् बुभुक्षितः किमपि न भुक्तम्?
उत्तर :
दिनत्रयात्

(घ) गोपबन्धोः जन्म कस्मिन् राज्ये अभवत्?
उत्तर :
ओडिसा

(ङ) गोपबन्धोः ग्रामस्य नाम किम् ?
उत्तर :
सुआण्डोग्रामे

अधोलिखितानां प्रश्नानाम् पूर्णवाक्येन उत्तरत।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर पूर्ण वाक्य में दीजिए।)

(क) कस्य प्रेरणया गोपबन्धुः स्वतन्त्रतान्दोलने भागं गृहीतवान् ?
उत्तर :
महात्मा गान्धिनः प्रेरण्या गोपबन्धुः स्वतन्त्रतान्दोलने भागं गृहीतवान्।

(ख) कारागारे गोपबन्धुः कानि पुस्तकानि अरचयत् ?
उत्तर :
कारागारे गोपबन्धुः ‘बन्दीर आत्मकथा’, ‘कारा- कविता’, ‘धर्मपद’, ‘गो-माहत्मय, ‘नचिकेता- उपाख्यान’ पुस्तकानि अरचयत्।

(ग) गोपबन्धुः कस्मिन् विद्यालये अध्यापकः आसीत्?
उत्तर :
गोपबन्धुः सत्यवादि – वनविद्यालये अध्यापकः आसीत्।

(घ) सत्यवादि मुद्रणालयस्य कः दैनिक वार्तापत्रः प्रतिष्ठिता आसीत्?
उत्तर :
सत्यवादि मुद्रणालयस्य ‘समाज’ दैनिक वार्तापत्रः प्रतिष्ठिता आसीत्।

(ङ) प्रफुल्लचन्द्र रायः गोपबन्धुं केन सम्मानितवान?
उत्तर :
प्रभुल्लचन्द्र रायः गोपबन्धुं ‘उत्कलमणिः उपाधिनां सम्मानितवान्।

अधोलिखितं श्लोकं गद्यांशं च पठित्वा तयोः आधारितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि निर्देशानुसारं लिखत ।
(निम्नलिखित श्लोक और गद्यांश को पढ़कर उन पर आधारित प्रश्नों के उत्तर निर्देशानुसार लिखिए।)

I. स्वदेशभूमौ मम लीयतां तनुः,
स्वदेशलोकास्तदनु प्रयान्तु नु ।
स्वराज्यमार्गे यदि गर्तमालिका,
ममास्थिमांसैः परिपूरितास्तु सा ।।

प्रश्न 1.
अधोलिखितानां प्रश्नानां एकपदेन उत्तरत्त।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द में दीजिए।)
(क) अस्मिन् श्लोके ‘मम’ इति सर्वनामपदं कस्मै कृते प्रयुक्तम् ?
उत्तर :
गोपबन्धवे

(ख) गोपबन्धुः स्व अस्थिभि: मांसैश्च का: परिपूर्णाः कर्तुम् इच्छति?
उत्तर :
गर्तमालिकाः

(ग) कस्मिन् भूमौ गोपबन्धुः तनुः लीयतां इच्छति ?
उत्तर :
स्वदेश भूमौ

(घ) स्वराज्य मार्गे का अस्ति ?
उत्तर :
गर्तमालिका

प्रश्न 2.
अधोलिखितानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तरत।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर पूर्ण वाक्य में दीजिए।)
(क) गोपबन्धुः स्व तनुः कस्मिन् लीयतां इच्छति?
उत्तर :
गोपबन्धुः स्व तनुं स्वदेशभूमौ लीयतां इच्छति ।

(ख) स्वराज्य मार्गस्य गर्ता: गोपबन्धुः कैः परिपूरिताः कर्तुम् इच्छति?
उत्तर :
स्वराज्य मार्गस्य गर्ताः गोपबन्धुः अस्थिमांसैः परि पूरितास्तु।

प्रश्न 3.
निर्देशानुसारम् उत्तरत।
(निर्देशानुसार उत्तर दीजिए।)
(i) ‘भूमौ’ इति पदे का विभक्तिः ?
(अ) द्वितीया
(ब) सप्तमी
(स) चतुर्थी
(द) पञ्चमी
उत्तर :
(ब) सप्तमी

(ii) ‘तनु:’ इति पदस्य पर्यायः अस्ति
(अ) देहः
(ब) वृक्षः
(स) भूमि:
(द) लोक:
उत्तर :
(अ) देह

(iii) ‘स्वदेशभूमौ’ इति पदे कः समासः अस्ति ?
(अ) तत्पुरुषः
(ब) अव्ययीभावः
(स) द्वन्द्व:
(द) बहुव्रीहि:
उत्तर :
(अ) तत्पुरुष:

(iv) ‘परिपूरिता’ इति पदे कः उपसर्गः अस्ति ?
(अ) प
(ब) प्र
(स) परि
(द) परे
उत्तर :
(स) परि

II. कारागारे निवसन् सः ‘बन्दीर आत्मकथा’, ‘कारा – कविता’, ‘धर्मपद’, ‘गो-माहात्म्य’, ‘नचिकेता-उपाख्यान’ इत्यादीनि बहुप्रेरणादायीनि पुस्तकानि ओडिआभाषया विरचितवान् । सर्वदा स्वदेशस्यैव वस्त्राणां वस्तूनां च उपयोगं कृतवान् । मरणासन्नं स्वपुत्रमपि विहाय जलप्लावपीडितान् भारतमातुः सहस्रशः पुत्रान् उद्धर्तुं गृहात् बहिः निर्गतः समाजमसेवत च । देशसेवातत्परस्य गोपबन्धुवर्यस्य प्रसिद्धं प्रेरणादायकं वचनमधुनापि जनमानसेषु राष्ट्रभक्तिं जागरयति ।

प्रश्न 1.
अधोलिखितानां प्रश्नानां एकपदेन उत्तरत।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर एक शब्द में दीजिए।)
(क) ‘धर्मपद’ पुस्तक गोपबन्धुः कुत्र अरचयत् ?
उत्तर :
कारागारे

(ख) गोपबन्धुः बहूनि पुस्तकानि कस्मिन् भाषायां रचितवान् ?
उत्तर :
ओडिशा

(ग) गोपबन्धुः स्वप्रेरणदायकेन वचनेन केषु राष्ट्रभक्ति जागरयति ?
उत्तर :
(जनमानसेषु)

(घ) गोपबन्धुः कं मरणासन्नं विहाय गृहात् बहिः निर्गत: ?
उत्तर :
स्वपुत्रं

प्रश्न 2.
अधोलिखितानां प्रश्नानां पूर्णवाक्येन उत्तरत।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर पूर्ण वाक्य में दीजिए।)
(क) गोपबन्धुः कस्यैव उपयोगं सर्वदा कृतवान्?
उत्तर :
गोपबन्धुः स्वदेशस्यैव वस्तूनां उपयोगं सर्वदा कृतवान्।

(ख) स्वमरणासन्नं पुत्रं विहाय गोपबन्धुः कुत्र निर्गत: ?
उत्तर :
मरणासन्नं स्वपुत्रमपि विहाय जलप्लावपीडितान् सहायता गृहात् बहिः निर्गतः ।

प्रश्न 3.
निर्देशानुसारम् उत्तरत् ।
(निर्देशानुसार उत्तर दीजिए।)
(i) ‘वस्तूनां’ अस्मिन् पदे का विभक्तिः किं वचनं च ?
(अ) षष्ठी एकवचनम्
(ब) षष्ठी बहुवचनम्
(स) सप्तमी एकवचनम्
(द) सप्तमी बहुवचनम्
उत्तर :
(अ) षष्ठी बहुवचनम्

(ii) ‘कृतवान्’ इति पदे कः प्रत्ययः ?
(अ) क्तः
(ब) शतृ
(स) शानच्
(द) क्तवतु
उत्तर :
(द) क्तवतु

(iii) ‘जागरयति’ इति पदे कः लकार: ?
(अ) लट्
(ब) लोट्
(स) लङ्
(द) लृट्
उत्तर :
(अ) लट्

(iv) ‘निर्गत:’ इति पदे कः उपसर्गः ?
(अ) नि
(ब) निष्
(स) निस्
(द) निर्
उत्तर :
(द) निर्

अधोलिखितानां प्रश्नानाम् उत्तराणि विकल्पेभ्यः चित्वा लिखत ।
(निम्नलिखित प्रश्नों के उत्तर विकल्पों में से चुनकर लिखिए |)

(i) सत्यवादि वनविद्यालयस्य अध्यापकः कः आसीत्?
(अ) महात्मागान्धिः
(ब) विवेकानन्दः
(स) गोपबन्धुः
(द) रामकृष्ण:
उत्तर :
(स) गोपबन्धुः

(ii) कार्पासवस्त्रनिर्माणाय गोपबन्धुः किं प्रस्तुतिं अकरोत् ?
(अ) वृक्षं
(ब) सूत्रम्
(स) पुष्पं
(द) यन्त्रम्
उत्तर :
(ब) सूत्रम्

(iii) गोपबन्धुम् ‘उत्कलमणिः’ इति उपाधिना कः सम्मानितवान् ?
(अ) हरिहरदास:
(ब) महात्मागान्धिः
(स) प्रफुल्लचन्द्र राय:
(द) बकिमचन्द्रः
उत्तर :
(स) प्रफुल्लचन्द्र रायः

(iv) भिक्षुकं भोजनं कः भेजितवान् ?
(अ) हरिहरदास:
(ब) वैज्ञानिक:
(स) माता
(द) गोपबन्धुः
उत्तर :
(द) गोपबन्धुः

रेखाङ्किकतपदानाम् आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत |
(रेखांकित पदों के आधार पर प्रश्न- निर्माण कीजिए ।)

(क) स्वदेशस्य भूमि भागं मम शरीरं विलीनं भवतु ।
उत्तर :
कस्य

(ख) सर्वे अतिथय हस्तपादं क्षालयित्वा आसनेषु उपविष्टवन्तः ।
उत्तर :
कं

(ग) समाजः दिनपत्रिका शताधिकवर्षेभ्यः अधुनापि प्रतिदिनं प्रकाश्यते ।
उत्तर :
कः

(घ) निरक्षरता दूरीकरणाय सः सततं यतते स्म ।
उत्तर :
का

(ङ) जन्मभूमेः दुर्दशामवलोक्य स सर्वदा चिन्ताकुलो भवति ।
उत्तर :
कस्याः

मञ्जूषात: उचितपदानि चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत ।
(मंजूषा से उचित शब्द चुनकर रिक्त स्थानों की पूर्ति कीजिए । )

मञ्जूषाः समाजसेवकः, प्रसिद्धो, वर्षद्वयं, रोगिणां, सुखप्रदम्।

(क) भोजनस्याति दौर्लभ्यं जीवनाय ______ ।
उत्तर :
सुखप्रदम्

(ख) अध्ययनकालादेव स दरिद्राणां ______ च सेवामकरोत्।
उत्तर :
रोगिणां

(ग) उत्कलमणिरित्याख्यः ______ लोक सेवकः ।
उत्तर :
प्रसिद्धो

(घ) असौ महान ______ आसीत् गोपबन्धुदासः ।
उत्तर :
समाजसेवकः

(ङ) सः ______ यावत् कारावासं प्राप्तवान् ।
उत्तर :
वर्षद्वयं

अधोलिखितानां शब्दानां अर्थं लिखत ।
(निम्नलिखित शब्दों के अर्थ लिखिए।)

(क) दौर्लभ्यम्
उत्तर :
दुर्लभ / कष्टेन लभ्यम्

(ख) बुभुक्षितः
उत्तर :
भूखा / क्षुधातुरः

(ग) परिवेषितम्
उत्तर :
परोसा गया / भोजनार्थ प्रदत्तम्

(घ) प्रयान्तु
उत्तर :
जाते हैं / गच्छन्तु

(ङ) महामना:
उत्तर :
महान / उच्चविचारसम्पन्नः

The post प्रणम्यो देशभक्तोऽयं गोपबन्धुर्महामनाः Class 8 Worksheet with Answers Sanskrit Chapter 4 appeared first on Learn CBSE.

📚 NCsolve - Your Global Education Partner 🌍

Empowering Students with AI-Driven Learning Solutions

Welcome to NCsolve — your trusted educational platform designed to support students worldwide. Whether you're preparing for Class 10, Class 11, or Class 12, NCsolve offers a wide range of learning resources powered by AI Education.

Our platform is committed to providing detailed solutions, effective study techniques, and reliable content to help you achieve academic success. With our AI-driven tools, you can now access personalized study guides, practice tests, and interactive learning experiences from anywhere in the world.

🔎 Why Choose NCsolve?

At NCsolve, we believe in smart learning. Our platform offers:

• ✅ AI-powered solutions for faster and accurate learning.
• ✅ Step-by-step NCERT Solutions for all subjects.
• ✅ Access to Sample Papers and Previous Year Questions.
• ✅ Detailed explanations to strengthen your concepts.
• ✅ Regular updates on exams, syllabus changes, and study tips.
• ✅ Support for students worldwide with multi-language content.

🌐 Explore Our Websites:

🔹 ncsolve.blogspot.com
🔹 ncsolve-global.blogspot.com
🔹 edu-ai.blogspot.com

📲 Connect With Us:

👍 Facebook: NCsolve
📧 Email: ncsolve@yopmail.com

#NCsolve #EducationForAll #AIeducation #WorldWideLearning #Class10 #Class11 #Class12 #BoardExams #StudySmart #CBSE #ICSE #SamplePapers #NCERTSolutions #ExamTips #SuccessWithNCsolve #GlobalEducation